ام وی ام X33 کراس، خودرویی که در بازار آمریکای لاتین با نام چری تیگو ۲ شناخته می‌شود، اخیراً در مرکز توجه قرار گرفته است. علت این توجه، انتشار نتایج آزمون تصادف مؤسسه لاتین انکپ است که نشان می‌دهد این خودرو حتی یک ستاره ایمنی هم کسب نکرده است. این نتیجه نگرانی‌هایی درباره ایمنی سرنشینان ایجاد کرده، اما در مقابل، مرکز آزمون ایمنی و کیفیت خودرو ایران (AQS) نتایج متفاوت و امیدوارکننده‌ای از تست تصادف همین خودرو منتشر کرده است. این تناقض عجیب، سوالات زیادی درباره استانداردها و شرایط آزمایش به وجود آورده است.
نتایج آزمون لاتین انکپ؛ زنگ خطری جدی
مؤسسه لاتین انکپ، که یکی از معتبرترین مراکز ارزیابی ایمنی خودرو در آمریکای لاتین است، ام وی ام X33 کراس را در آزمون تصادف مورد بررسی قرار داده است. نتایج این آزمون بسیار نگران‌کننده بود؛ خودرو موفق به کسب حتی یک ستاره ایمنی نشد. بر اساس گزارش لاتین انکپ، این خودرو در حفاظت از سرنشینان بزرگسال و کودکان امتیاز صفر درصد دریافت کرد. همچنین ضعف ساختار بدنه در برخورد از جلو، عملکرد نامناسب در برخی شاخص‌های حفاظت از سرنشینان و حتی خطر آتش‌سوزی از جمله نکات منفی این گزارش بود. این نتایج، نشان‌دهنده سطح پایین ایمنی نمونه آزمایش‌شده در بازار آمریکای لاتین است.
تست داخلی ایران؛ عملکرد امیدوارکننده یا تفاوت در استانداردها؟
در نقطه مقابل، مرکز آزمون ایمنی و کیفیت خودرو ایران (AQS) که در سال ۱۴۰۴ افتتاح شده، آزمون تصادف ام وی ام X33 کراس را انجام داده و نتایج متفاوتی منتشر کرده است. بر اساس داده‌های این مرکز، شاخص‌های آسیب‌های احتمالی به سرنشینان مانند آسیب‌های گردنی، قفسه سینه و اندام‌های تحتانی در محدوده مجاز استاندارد قرار دارند. برای مثال، گشتاور خمشی گردن راننده و سرنشین به ترتیب ۱۲.۸۲ و ۱۵.۲۴ نیوتن‌متر گزارش شده که بسیار پایین‌تر از حد مجاز ۵۷ نیوتن‌متر است. همچنین میزان تغییر شکل قفسه سینه و شاخص آسیب تیبیا نیز در محدوده‌های استاندارد قرار دارند.
علاوه بر این، گزارش آزمون داخلی به عملکرد قابل قبول سازه و اجزای خودرو، باز نشدن درها هنگام برخورد، امکان باز کردن درها پس از تصادف، نبود نشتی سوخت و امکان خارج کردن آدمک‌های آزمایش از خودرو اشاره کرده است. این داده‌ها نشان می‌دهد که نمونه مورد آزمایش در ایران، در شاخص‌های اعلام‌شده عملکرد قابل قبولی داشته است.
علت تفاوت نتایج؛ نسخه خودرو، پروتکل‌ها و معیارهای ارزیابی
یکی از اصلی‌ترین پرسش‌ها پس از انتشار این دو گزارش، دلیل تفاوت چشمگیر نتایج است. باید توجه داشت که نتایج تست تصادف تنها به نام و مدل خودرو وابسته نیست و عوامل متعددی می‌توانند بر آن تاثیر بگذارند. از جمله این عوامل می‌توان به نسخه تولیدی خودرو، مشخصات ساختاری، تجهیزات ایمنی نصب‌شده، شرایط انجام آزمایش و پروتکل‌های ارزیابی اشاره کرد.
مؤسسه لاتین انکپ از نظام ارزیابی جامع و ستاره‌ای استفاده می‌کند که بخش‌های مختلف ایمنی خودرو از جمله حفاظت از بزرگسالان، کودکان، عابران پیاده و سامانه‌های کمکی ایمنی را بررسی می‌کند. در مقابل، آزمون انجام‌شده در مرکز AQS عمدتاً بر شاخص‌های اندازه‌گیری آسیب‌های سرنشینان و برخی بررسی‌های سازه‌ای متمرکز است و نظام رتبه‌بندی ستاره‌ای شفاف ندارد.
علاوه بر این، برای مقایسه دقیق باید مشخصات نسخه آزمایش‌شده در ایران با نمونه مورد ارزیابی لاتین انکپ تطبیق داده شود. بنابراین، صرف تفاوت در نتایج به‌تنهایی نمی‌تواند نشان‌دهنده برتری نسخه ایرانی یا خارجی خودرو باشد.
جمع‌بندی؛ قضاوت درباره ایمنی X33 کراس نیازمند داده‌های کامل‌تر است
با بررسی دو گزارش منتشرشده، نمی‌توان به سادگی یکی را معتبرتر دانست و دیگری را نادیده گرفت. نتیجه صفر ستاره لاتین انکپ، هشدار جدی درباره ایمنی نمونه آزمایش‌شده در بازار آمریکای لاتین است. در عین حال، داده‌های منتشرشده از آزمون داخلی ایران نشان می‌دهد که برخی شاخص‌های آسیب به سرنشینان در نمونه مورد آزمایش در محدوده مجاز قرار دارند.
اما نکته مهم این است که گزارش داخلی فاقد رتبه کلی و نظام ستاره‌ای مشخص است و ویدئوی منتشرشده به تنهایی امکان ارزیابی جامع و مستقل تمام جزئیات برخورد را فراهم نمی‌کند. برای قضاوت قطعی، نیاز به انتشار گزارش کامل آزمایش، مشخصات دقیق خودرو و نتایج تمام سناریوهای تصادف وجود دارد.
ماجرای دو تست تصادف ام وی ام X33 کراس، نشان می‌دهد که قضاوت درباره ایمنی خودرو نباید بر اساس یک ویدئو یا چند عدد محدود انجام شود. خریداران به گزارش‌های مستقل، شفاف و قابل مقایسه نیاز دارند تا بدانند خودرو در شرایط واقعی تصادف تا چه حد می‌تواند از جان سرنشینان محافظت کند.
