در دنیای سینما، همیشه کشفهای تازه میتواند نگاه ما را به تاریخ این هنر تغییر دهد. اخیراً یک فیلم ۱۰۰ ساله اسکاتلندی که در سال ۱۹۲۶ ساخته و اکران شده، توجه تاریخنگاران سینما را به خود جلب کرده است. این فیلم که «تا زنگها به صدا درآیند» نام دارد، میتواند روایت پذیرفتهشده درباره نخستین فیلم ناطق را به چالش بکشد و جایگاه فیلم مشهور هالیوودی «خواننده جاز» را دگرگون کند.
فیلمی که یک سال زودتر از «خواننده جاز» به نمایش درآمد
برای نزدیک به یک قرن، «خواننده جاز» که در سال ۱۹۲۷ ساخته و اکران شد، به عنوان نخستین فیلم بلند ناطق تاریخ سینما شناخته میشد. این فیلم به خاطر استفاده همزمان از تصویر و دیالوگهای صوتی، نقطه عطفی در سینمای جهان محسوب میشود و زبان انگلیسی نیز به عنوان نخستین زبان سینمای ناطق معرفی شده بود. اما حالا کشف فیلم اسکاتلندی «تا زنگها به صدا درآیند» که در اکتبر ۱۹۲۶ در ادینبرو به نمایش درآمده، نشان میدهد که این فیلم یک سال زودتر از «خواننده جاز» ساخته شده و در آن دیالوگها به صورت همزمان با تصویر شنیده میشوند.
این فیلم ۴۶ دقیقهای، با استقبال گستردهای مواجه شده بود و در زمان خود به عنوان یک اتفاق مهم سینمایی شناخته میشد. این کشف توسط مارک دیوید جیکوبز، تاریخنگار و علاقهمند به سینما انجام شده است که در حال تحقیق برای نگارش کتابی درباره نخستین موج فیلمهای ناطق بریتانیا بود.
داستان و ویژگیهای منحصر به فرد فیلم اسکاتلندی
«تا زنگها به صدا درآیند» ساخته گراهام موفات، نمایشنامهنویس اسکاتلندی است. این فیلم کمدی خانوادگی در گلاسکو اتفاق میافتد و گروه ششنفرهای که موفات رهبری میکرد، آن را اجرا کردهاند. جالب است که همسر و دختر موفات نیز در این گروه حضور داشتند. زبان به کار رفته در فیلم، گونهای از گویش اسکاتلندی به نام «اسکاتلندی ساده دشتهای مرکزی» است که در مناطق مرکزی و جنوبی اسکاتلند رایج بوده است.
در زمان نمایش، این فیلم با عنوان «یک فیلم فوقالعاده ناطق درباره زندگی خانوادگی دوران ویکتوریا» تبلیغ شد و نقدهای مثبتی دریافت کرد. روزنامه «ادینبرو ایونینگ نیوز» در نقد خود نوشت که حتی آمریکا نیز تا آن زمان چنین هماهنگی کامل میان تصویر و گفتوگوی همزمان را تجربه نکرده بود و تماشاگران احساس میکردند در حال دیدن اجرای زنده یک کمدی روی صحنه هستند.
چرا این فیلم فراموش شد و اهمیت کشف دوباره آن چیست؟
با وجود اهمیت تاریخی و تکنیکی این فیلم، «تا زنگها به صدا درآیند» خیلی زود به فراموشی سپرده شد. مارک دیوید جیکوبز معتقد است که این اتفاق بخشی از یک روایت بزرگتر درباره سینمای بریتانیاست که به شکل منحصربهفردی مورد بیتوجهی قرار گرفته است. او میگوید اگر این فیلم به عنوان یک محصول کاملاً اسکاتلندی شناخته و حفظ میشد، شاید تا امروز باقی میماند یا دوباره کشف میشد. اما قرار گرفتن آن در زیر چتر کلی سینمای بریتانیا باعث شد که هیچ توجه جدی به آن نشود.
این فیلم پس از اکران یک هفتهای در تالار سینود پوول در ادینبرو، دیگر به صورت عمومی نمایش داده نشد و گراهام موفات نیز پس از آن فیلم دیگری نساخت و در سال ۱۹۵۱ درگذشت. با این حال، دو حلقه از فیلم که بیش از نیمی از مدت آن را تشکیل میدهند، در آرشیو ملی مؤسسه فیلم بریتانیا نگهداری میشوند اما تاکنون به نمایش درنیامدهاند.
امسال که صدمین سال ساخت و نمایش فیلم است، جیکوبز امیدوار است که این فیلم بیشتر مورد توجه قرار گیرد و آرشیوهای سراسر جهان بتوانند بخشهای گمشده آن را بیابند. او همچنین معتقد است که بازسازی این فیلم میتواند لحظهای شگفتانگیز در تاریخ سینمای جهان باشد و مردم را به بازنگری در تاریخ سینمای بریتانیا ترغیب کند.
نتیجهگیری؛ بازنگری در تاریخ سینما با نگاهی تازه
کشف فیلم «تا زنگها به صدا درآیند» نه تنها یک کشف تاریخی برای سینمای بریتانیا بلکه برای تاریخ سینمای جهان است. این فیلم میتواند روایت پذیرفتهشده درباره آغاز سینمای ناطق را تغییر دهد و نشان دهد که سینمای بریتانیا در این زمینه پیشگام بوده است. این موضوع همچنین به ما یادآوری میکند که در گوشه و کنار آرشیوهای جهان ممکن است آثار مهم دیگری وجود داشته باشند که هنوز کشف نشدهاند و میتوانند تاریخ هنر هفتم را دگرگون کنند.
منبع: خبرآنلاین
